4️⃣ CZWARTEK | Świat

WIADOMOŚCI I CIEKAWOSTKI Z POLSKI I ZE ŚWIATA

 

UKRAIŃCY CHCĄ PROWADZIĆ EKSHUMACJE W POLSCE

Ukraina złożyła do Instytutu Pamięci Narodowej wnioski o przeprowadzenie w Polsce prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych, m.in. w Łaskowie koło Sahrynia. Ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar wyraził nadzieję, że niezbędne zgody zostaną wydane jeszcze w lipcu, dzięki czemu ukraińscy specjaliści będą mogli rozpocząć prace już w sierpniu.

Jak poinformował ambasador, działania mają dotyczyć miejsc związanych z wydarzeniami z 1944 roku, określanymi jako zbrodnia w Sahryniu. IPN potwierdził otrzymanie wniosków dotyczących trzech lokalizacji – Sahrynia, Łaskowa i Przemyśla – zaznaczając, że w przypadku dwóch z nich oczekuje na uzupełnienie dokumentacji.

Wasyl Bodnar podkreślił, że wydawanie zgód na prace polskich badaczy na Ukrainie nie jest uzależnione od decyzji polskich władz. Dodał, że współpraca obu państw w zakresie poszukiwań i ekshumacji systematycznie się rozwija – w ostatnich dwóch latach przeprowadzono już szereg wspólnych prac, a kolejne ekshumacje zaplanowano zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce.

 

RZECZNICZKA ROSYJSKIEGO MSZ ATAKUJE POLSKĘ

Rosja skrytykowała ćwiczenia Wojska Polskiego przeprowadzone w pobliżu granic z Rosją i Białorusią.Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa oceniła, że są one „próbą pokazania siły” przez Warszawę i zarzuciła polskim władzom „nieodpowiedzialność” w obliczu napiętej sytuacji w regionie.

Ćwiczenia odbyły się 13 i 14 lipca na północno-wschodnim obszarze Polski. Jak poinformowało Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych, ich celem było utrzymanie gotowości operacyjnej oraz doskonalenie zdolności bojowych. Wojsko podkreśliło, że tego typu szkolenia są standardowym elementem działalności Sił Zbrojnych RP.

Tymczasem minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że we wrześniu w Polsce odbędą się kolejne ćwiczenia z udziałem żołnierzy Francji, Wielkiej Brytanii i innych państw sojuszniczych. Jak zaznaczył, mają one wzmocnić bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO oraz stanowić element skutecznego odstraszania Rosji.

 

SZOKUJĄCE PLANY ZMIAN W POLSKIM PRAWIE WOJSKOWYM

Ministerstwo Sprawiedliwości analizuje możliwość zaostrzenia kar dla żołnierzy, którzy w czasie działań bojowych odmówią wykonania rozkazu. Jak potwierdził minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz, rozważane są zmiany inspirowane rozwiązaniami obowiązującymi na Ukrainie. Według medialnych doniesień najwyższa kara mogłaby wzrosnąć z obecnych 3–5 lat pozbawienia wolności do nawet dożywotniego więzienia, jednak na razie nie zapadły żadne decyzje legislacyjne.

Obecnie Kodeks karny przewiduje za niewykonanie rozkazu karę aresztu wojskowego lub do trzech lat więzienia, a w określonych okolicznościach – do pięciu lat. Jednocześnie przepisy wyłączają odpowiedzialność żołnierza, który odmawia wykonania rozkazu nakazującego popełnienie przestępstwa. Zwolennicy zmian argumentują, że w czasie wojny dyscyplina wojskowa ma kluczowe znaczenie dla skuteczności działań obronnych.

Propozycja wywołała szeroką dyskusję. Część ekspertów wskazuje, że surowsze sankcje mogą wzmocnić dyscyplinę w sytuacji konfliktu zbrojnego, inni ostrzegają przed ryzykiem nadmiernej represyjności, wpływem na morale żołnierzy oraz koniecznością zachowania równowagi między wymogami bezpieczeństwa państwa a ochroną praw osób pełniących służbę wojskową. Na obecnym etapie projekt znajduje się w fazie analiz.

 

PREZYDENT LITWY OSTRZEGA PRZED ROSYJSKIMI PROWOKACJAMI

Prezydent Litwy Gitanas Nausėda poinformował, że litewskie służby posiadają sygnały o możliwych rosyjskich prowokacjach wymierzonych w jedno z państw NATO. Jak zaznaczył, nie ma informacji pozwalających określić miejsce ani termin ewentualnych działań, jednak nie można wykluczyć ich skierowania przeciwko Polsce lub krajom bałtyckim.

Według litewskiego przywódcy potencjalne prowokacje mogłyby mieć charakter ograniczonych działań kinetycznych, wymierzonych przede wszystkim w infrastrukturę krytyczną i transportową. Celem takich operacji byłoby zakłócenie funkcjonowania kluczowych systemów, w tym infrastruktury istotnej dla bezpieczeństwa energetycznego i współpracy z europejską siecią.

Nausėda zapewnił, że litewskie władze podjęły działania wzmacniające ochronę strategicznych obiektów. Podkreślił również, że informacje pochodzą z analiz służb specjalnych i dotyczą planów, których szczegóły pozostają nieznane, ponieważ – jak zaznaczył – proces ich przygotowania może być jeszcze na wczesnym etapie.

 

POROZUMIENIE DRONOWE MIĘDZY UE, A UKRAINĄ

UE i Ukraina podpisały porozumienie o współpracy przy produkcji dronów. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła w Kijowie zawarcie partnerstwa przemysłowo-obronnego, w ramach którego Ukraina wniesie swoje doświadczenie zdobyte na polu walki, a Unia Europejska zapewni zaplecze produkcyjne umożliwiające zwiększenie skali wytwarzania bezzałogowców i systemów antydronowych.

Von der Leyen podkreśliła, że Europa może wiele nauczyć się od ukraińskiego przemysłu obronnego, zwłaszcza w zakresie szybkiego wdrażania innowacji i adaptacji nowych technologii. Zaznaczyła, że połączenie ukraińskiej pomysłowości z europejskim potencjałem przemysłowym ma wzmocnić bezpieczeństwo całego kontynentu.

Podczas wizyty w Kijowie przewodnicząca Komisji Europejskiej odebrała również z rąk prezydenta Wołodymyra Zełenskiego Order Europy – nowe ukraińskie odznaczenie przyznawane osobom szczególnie zasłużonym dla wspierania niepodległości Ukrainy oraz jej drogi do członkostwa w Unii Europejskiej.

 

EUROPA SZYKUJE KOSMICZNY POCISK

Pięć europejskich firm zbrojeniowych podpisało list intencyjny dotyczący utworzenia konsorcjum Bliksem EXO, którego celem jest opracowanie pierwszego w Europie systemu przechwytującego pociski balistyczne poza atmosferą. W projekcie uczestniczą Thales, Airbus Defence and Space, Destinus, MBDA Deutschland oraz Safran Electronics & Defense. Porozumienie zawarto w Paryżu podczas inauguracyjnego spotkania europejskiej koalicji antybalistycznej.

Nowy system ma chronić przed najbardziej zaawansowanymi zagrożeniami rakietowymi, w tym rosyjskimi pociskami hipersonicznymi Oresznik, oraz współpracować z istniejącymi systemami obrony powietrznej NATO i Europy. Prace nad projektem mają rozpocząć się w sierpniu 2026 roku, a pierwsze testy w przestrzeni kosmicznej zaplanowano na 2027 rok. Twórcy zamierzają wykorzystać doświadczenia Ukrainy zdobyte podczas odpierania rosyjskich ataków rakietowych.

Jak podkreślił premier Holandii Rob Jetten, Bliksem EXO jest jednym z przemysłowych filarów nowo utworzonej europejskiej koalicji przeciwrakietowej, skupiającej Ukrainę, dziewięć państw europejskich oraz czołowe firmy zbrojeniowe. Celem inicjatywy jest wzmocnienie europejskich zdolności obronnych przed zagrożeniami balistycznymi.